Na rynku wciąż można znaleźć napoje w butelkach PET i puszkach bez znaku kaucji. Dla części producentów pozostawanie poza systemem kaucyjnym nadal jest ekonomicznie uzasadnione. Jednak od przyszłego roku ta kalkulacja może się zmienić.
Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, od 2027 roku opłata produktowa dla producentów nieuczestniczących w systemie kaucyjnym może sięgnąć nawet 15 zł za kilogram opakowań PET i puszek metalowych.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska potwierdziło dla Radio ZET, że od 2027 r. opłata produktowa dla producentów i importerów spoza systemu kaucyjnego wzrośnie z 3 do 15 zł/kg opakowań. Dotychczasowe, stosunkowo niskie stawki miały zapewnić producentom „miękki start” systemu kaucyjnego.
Dlaczego część producentów wciąż pozostaje poza systemem? Powody są przede wszystkim ekonomiczne i organizacyjne. Napoje bez kaucji są nadal poszukiwane m.in. przez instytucje publiczne i przedsiębiorstwa, dla których organizacja zbiórki pustych opakowań stanowi dodatkowe wyzwanie. Przy obecnych kosztach taki model może być opłacalny. Przy stawce 15 zł/kg sytuacja może wyglądać zupełnie inaczej. Warto też pamiętać, że producent nie może wybrać sobie części oferty. Jeśli wchodzi do systemu, musi objąć nim cały asortyment w danym rodzaju opakowań.
Co to oznacza dla sklepów?
Choć podwyżka dotyczy bezpośrednio producentów i importerów, jej konsekwencje może odczuć cały handel detaliczny.
Jeśli wyższe opłaty skłonią kolejnych producentów do przystąpienia do systemu, na sklepowych półkach pojawi się więcej napojów ze znakiem kaucji. Przybędzie też zwrotów i rozliczeń, a do tego nowych dostawców, którzy dopiero będą się uczyć systemu.
Dla sklepów prowadzących zbiórkę będzie to oznaczać konieczność jeszcze sprawniejszej organizacji pracy: od przyjmowania opakowań i ich magazynowania, przez częstotliwość odbiorów, po ewidencję i rozliczenia z operatorami. Szczególnie w przypadku mniejszych placówek, dysponujących ograniczoną powierzchnią i personelem, wzrost wolumenu zwrotów może stać się istotnym wyzwaniem operacyjnym.
System kaucyjny może więc wejść w kolejny etap rozwoju. Dotychczas jego największym wyzwaniem było uruchomienie infrastruktury i przekonanie uczestników rynku do nowych zasad. W kolejnych miesiącach większego znaczenia może nabierać wydajność tej infrastruktury i zdolność do obsługi rosnącej liczby opakowań.
Zmiany w opłatach produktowych to zatem nie tylko kwestia kosztów producentów. To także sygnał dla detalistów, że warto już dziś przyjrzeć się organizacji zbiórki i przygotowaniu sklepów na większą skalę działania.